Ruch Narodowy

70 rocznica powstania SS Galicja na Ukrainie.

W dniu dzisiejszym mija 70. rocznica powołania ukraińskiej 14. Dywizji Grenadierów SS (Dywizja SS Galicja), której zarzuca się zbrodnie wojenne, m.in. współudział w wymordowaniu polskich mieszkańców wsi Huta Pieniacka.

Pamięć o tej formacji i spór o jej rolę w historii Ukrainy wciąż trwa na Ukrainie, w zachodniej części kraju jest czczona jako bohaterowie walczący o niepodległośc Ukrainy szczególnie przez nacjonalistów ze Swobodoy, natomiast na wschodzie przez prorosyjskich mieszkańców kraju oceniana jest jako kolaboracyjna jednostka III Rzeszy.
Lwowski historyk Andrij Bolanowski z Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, autor prac poświęconych SS Galicja w temacie odbioru tej formacji w Polsce twierdzi „Analizując różne publikacje na ten temat odniosłem wrażenie, że przyczyn mitologizacji SS Galicja należy szukać m.in. w powstaniu warszawskim, gdyż w latach powojennych rozpowszechniana była legenda o udziale dywizji w tłumieniu powstania, co ostatecznie podważył polski badacz Ryszard Torzecki”
Co do roli jaką 14 Dywizja Grenadierów SS odegrała w Hucie Pieniackiej stwierdza „Problem polega na tym, że sprawa ta nie jest zbadana do końca. W pewnych publikacjach przypisywało się jej zaangażowanie w te wydarzenia, choć w tym czasie dywizja była dopiero formowana. W okresie, kiedy doszło do mordu w Hucie Pieniackiej, stacjonował tam inny oddział, odrębny batalion 4. Galicyjskiego Pułku Ochotniczego SS, który był w służbie policyjnej i nigdy nie znajdował się w składzie dywizji” Jednocześnie nie neguje udziału w tej zbrodni Ukraińców. Podkreśla, że żaden proces nie udowodnił winy Ukraińskich SS-manów w jakiejkolwiek zbrodni.
Bolanowski podkreśla też i propolskie wątki oficerów SS Galizien m.in ostatniego dowódcy SS Galicja Pawła Szandruka, byłego oficera Wojska Polskiego, który po wojnie został odznaczony przez polski rząd emigracyjny w Londynie orderem Virtuti Militari. Według niektórych źródeł żołnierze SS Galicja trafili po wojnie na Zachód po spotkaniu Szandruka z generałem Władysławem Andersem, który interweniował u władz brytyjskich sprawiła sprawiając, że zostali oni uznani za obywateli polskich, niepodlegających przekazaniu władzom ZSRR.
Na koniec ukraiński naukowiec stwierdza, że ukraińska jednostka była formacją, której działalność jest przykładem beznadziejnej sytuacji Ukraińców, chcących wykorzystać wydarzenia II wojny światowej do utworzenia własnego państwa. Służyło w niej około 14 tysięcy Ukraińców.
Za: PAP