Ruch Narodowy

Rocznica zbrodni w Święcianach


Wczoraj minęła 71. rocznica największej czystki na terenie Wileńszczyzny dokonanej na ludności polskiej, zorganizowanej przez niemieckie władze okupacyjne i kolaborujące z nimi oddziały litewskie.
Zbrodni dokonano w Święcianach ok. 60 km na północny wschód od Wilna. W okresie międzywojennym miasteczko znajdowało się  w granicach Polski, po zajęciu tych terenów przez Armię Czerwoną zostało wcielone do Białoruskiej SRR i poddane surowym represjom.
Większość Polaków aktywnych politycznie i bogatych właścicieli ziemskich zostało zesłanych w głąb ZSRR. Po włączeniu Litwy w skład ZSRR w 1940 r.  miasto z rejonem zostało przekazane Litewskiej SRR. W 1941 r. Święciany znalazły się pod okupacją niemiecką.
19 i 20 maja 1942 r. doszło tu do zbrodni na Polakach dokonanej przez Niemców oraz litewskie oddziały policji. Pretekstem do zbrodni było zabicie przez partyzantkę radziecką  dwóch urzędników niemieckich.
Zatrzymano około 400 mieszkańców Święcian i okolic – głównie polskich inteligentów i rolników. Zostali oni rozstrzelani na cmentarzu żydowskim w Święcianach oraz w kilku innych miejscach na terenie gmin powiatu święciańskiego.
Nie udało się ustalić dokładnej liczby ofiar. W trakcie śledztwa ustalono, że w akcji, którą kierował litewski major Jonas Maciulewicius brały udział: niemiecka policja bezpieczeństwa powiatu święciańskiego, kolaboracyjne litewskie oddziały policji ze Święcian oraz Wileński Oddział Specjalny.
W 1948 r. Maciulewicius został aresztowany we francuskiej strefie okupacyjnej, a następnie wydany polskim władzom. W 1950 r. przed Sądem Apelacyjnym w Olsztynie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne, w wyniku którego w maju tego roku został skazany na karę śmierci (wykonano w grudniu 1950 r. ).
W styczniu 2005 r. IPN umorzył postępowanie w sprawie w części dotyczącej skazanego już wcześniej J. Maciulewiciusa oraz pozostałych sprawców wobec ich niewykrycia.
Źródło: prawy.pl
HK